TDÇİ İSDEMİR Entegre Tesisleri
1975 · Hatay (İskenderun)
Türkiye'nin en büyük entegre demir-çelik kompleksi
Erbakan'ın ağzından
İskenderun Demir Çelik Fabrikası ek ünitesini açarken.
— Necmettin Erbakan, Davam, fotoğraf künyesi s.267 (“İskenderun Demir Çelik Fabrikası ek ünitesini açarken”) · M. Gökhan Polatoğlu, “Türkiye Ağır Sanayisinin Öncü Kuruluşlarından İskenderun Demir-Çelik Fabrikası”, Atatürk Üniv. SBE Dergisi, Nisan 2018 (birincil kaynak)
Künye
- KuruluşTemel 3 Ekim 1970; açılış 28 Aralık 1975 (Demirel + Kosıgin); 1976-77'de beş ünite devreye girdi
- KurucuTDÇİ, Sovyet kredisi (1967 anlaşması); Erbakan başbakan yardımcısı olarak ek ünite açılışında (Davam s.267)
- Kuruluş amacıAğır profil, demiryolu rayı, yassı çelik ve ağır sanayi ham maddesi ihtiyacını milli imkanlarla karşılamak.
- Ekonomik katkı1970'lerde Türkiye'nin en büyük entegre demir-çelik tesisi; ilk kapasite 1 milyon ton/yıl; 1984'ten itibaren 2,2 milyon tona çıkarıldı; bugün 5,3 milyon ton sıvı çelik.
- Sonraki âkıbet1 Şubat 2002'de yassı ürün yatırımı şartıyla Erdemir'e devredildi; Erdemir 2006'da OYAK'a geçti. Devir sırasında 5.169 kadrolu personel. İskenderun'da faal.
Çelişen kaynaklar
“1975 ikinci etap genişleme, 3 katına, 5,3 milyon ton”
Bu arşivde daha önce yazılıydı; YANLIŞ çerçeve. 5,3 milyon ton BUGÜNKÜ sıvı çelik kapasitesidir (Vikipedi). 1975'te tesis ilk kez işletmeye alındı: temel 3 Ekim 1970 (1967 Sovyet kredi anlaşması), kuvvet santrali 26 Mayıs 1975, kok fabrikası 27 Ekim 1975, 1 numaralı yüksek fırın “Cemile” 21 Aralık 1975, açılış 28 Aralık 1975 — Başbakan Demirel ve SSCB Başbakanı Kosıgin; Erbakan başbakan yardımcısıydı. İlk kapasite 1 milyon ton/yıl; maliyet 8,7-9,4 milyar TL (Polatoğlu; Dünya/Sabah/Milliyet 29 Aralık 1975).
Bu arşivde daha önce yazılıydı; YANLIŞ çerçeve. 5,3 milyon ton BUGÜNKÜ sıvı çelik kapasitesidir (Vikipedi). 1975'te tesis ilk kez işletmeye alındı: temel 3 Ekim 1970 (1967 Sovyet kredi anlaşması), kuvvet santrali 26 Mayıs 1975, kok fabrikası 27 Ekim 1975, 1 numaralı yüksek fırın “Cemile” 21 Aralık 1975, açılış 28 Aralık 1975 — Başbakan Demirel ve SSCB Başbakanı Kosıgin; Erbakan başbakan yardımcısıydı. İlk kapasite 1 milyon ton/yıl; maliyet 8,7-9,4 milyar TL (Polatoğlu; Dünya/Sabah/Milliyet 29 Aralık 1975).
Erbakan döneminde devreye giren üniteler
Sinter 25 Mayıs 1976, kireç 6 Aralık 1976, gaz-oksijen 22 Ocak 1977, çelikhane-kontinü döküm 9 Mart 1977, kütük haddehanesi 31 Mart 1977 (40. Yılında Türkiye Demir-Çelik Sanayii, 1977, aktaran Polatoğlu). Davam'daki “ek ünite açılışı” fotoğrafı bunlardan birine ait; hangisi olduğu belirtilmemiş.
Sinter 25 Mayıs 1976, kireç 6 Aralık 1976, gaz-oksijen 22 Ocak 1977, çelikhane-kontinü döküm 9 Mart 1977, kütük haddehanesi 31 Mart 1977 (40. Yılında Türkiye Demir-Çelik Sanayii, 1977, aktaran Polatoğlu). Davam'daki “ek ünite açılışı” fotoğrafı bunlardan birine ait; hangisi olduğu belirtilmemiş.
Kapasite artışları
I. tevsiat 1984'ten itibaren kademeli: 2,2 milyon ton (İsdemir kurumsal). Bugün 5,3 milyon ton sıvı çelik, 6 milyon ton nihai ürün (Vikipedi). “10.000'den fazla istihdam” için kaynak bulunamadı; devir sırasında 5.169 kadrolu personel (mevcut kayıt).
I. tevsiat 1984'ten itibaren kademeli: 2,2 milyon ton (İsdemir kurumsal). Bugün 5,3 milyon ton sıvı çelik, 6 milyon ton nihai ürün (Vikipedi). “10.000'den fazla istihdam” için kaynak bulunamadı; devir sırasında 5.169 kadrolu personel (mevcut kayıt).
Devir
1 Şubat 2002'de yassı ürün yatırımı şartıyla Erdemir'e; Erdemir 2006'da OYAK'a (İsdemir kurumsal, Vikipedi). Arşivde “2002 özelleştirme” doğru.
1 Şubat 2002'de yassı ürün yatırımı şartıyla Erdemir'e; Erdemir 2006'da OYAK'a (İsdemir kurumsal, Vikipedi). Arşivde “2002 özelleştirme” doğru.
Özelleştirme kaydı
İskenderun Demir Çelik — satılan kuruluşlar listesinde.
Yeniden Refah Partisi, Ülke Sorunları ve Çözümlerimiz 2, s.188-192 — “satılan kuruluşlar” listesi
Yeniden Refah Partisi, Ülke Sorunları ve Çözümlerimiz 2, s.188-192 — “satılan kuruluşlar” listesi
Dönemin basını ve kaynakça
Dünya, 29 Aralık 1975, s.1 · Sabah, 29 Aralık 1975, s.1 ve 7; 30 Aralık 1975, s.1 · Milliyet, 29 Aralık 1975, s.1 ve 10; 30 Aralık 1975, s.7 (açılış, maliyet, Korutürk-Demirel-Kosıgin konuşmaları) — Polatoğlu makalesinden aktarılmıştır, sayfalar bu arşivde görülmedi.
- Polatoğlu, ATASOBED 22 (Özel Sayı), 2018: 629-647 — akademik tarihçe, BCA belgeleri
- isdemir.com.tr kurumsal tarihçe — 1975 işletmeye alma, 1984 tevsiat, 2002 devir
- Vikipedi — İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.