Yargıtay Mahkûmiyeti Onadı

3 Aralık 2003

Yargıtay 9. Ceza Dairesi, 3 Aralık 2003'te Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesi'nin Kayıp Trilyon davasında Necmettin Erbakan hakkında verdiği 2 yıl 4 ay hapis cezasını onayarak mahkûmiyeti kesinleştirdi. Karar, 1998'de Refah Partisi'ne yapılan Hazine yardımının harcanmasına ilişkin davada yaklaşık beş yıl süren yargılamayı temyiz aşamasında sonlandırdı. Onama, Erbakan'ın Siyasi Partiler Kanunu'ndaki üyelik ve seçilme engeline takılmasına ve kısa süre sonra Saadet Partisi genel başkanlığından ayrılmasına giden hukuki eşiği oluşturdu.

Arka plan

Refah Partisi, Anayasa Mahkemesi tarafından 16 Ocak 1998'de kapatılmış ve karar 22 Şubat 1998'de Resmî Gazete'de yayımlanarak kesinleşmişti. Kapatma kararıyla birlikte Hazine, 1997-1998'de Refah Partisi'ne ödenen devlet yardımının iadesini istemiş; iade edilmeyen ve sahte belgelerle harcandığı iddia edilen yaklaşık 1 trilyon TL'lik kısım için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma açmıştı. Refah Partisi yöneticileri hakkında 'özel evrakta sahtecilik' ve 'sahte belge düzenleme' iddialarıyla Kayıp Trilyon davası olarak anılan ceza davası açıldı. Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesi Mart 2002'de Erbakan ve bazı RP yöneticilerini 2 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırdı; taraflar kararı temyiz etti. Şubat 2003'te 5 yıllık siyaset yasağı sona eren Erbakan, 11 Mayıs 2003'te Saadet Partisi genel başkanlığına seçilmişken temyiz incelemesi Yargıtay 9. Ceza Dairesi önünde beklemedeydi. Siyasi Partiler Kanunu m.11, mahkûmiyeti kesinleşenlerin parti üyesi olamayacağını öngördüğünden, olası bir onama kararı doğrudan parti üyeliği ve genel başkanlık statüsünü etkileyecekti.

Olayın seyri

Erbakan'ın ağzından

yeryüzüne Hakk' ın hakim olması için çalışıyoruz. Yoksa kimseye ne düşmanlığımız, ne husumetimiz, ne de kan davamız vardır. Biz bilakis onların saadeti için de çalışıyoruz.

— Davam

Akılsız başın cezasını ayaklar çeker.

— Davam

bu davada hakikaten büyük bir haksızlığa maruz kalmışsınızdır
bugün madalya merasimi günü olur idi ve de olacak Allah'ın izniyle adil düzen gelecek bu olacak

Sonuç

Yargıtay'ın 3 Aralık 2003 onamasıyla Kayıp Trilyon davasındaki mahkûmiyet kesin hüküm hâline geldi ve infaz süreci gündeme girdi. Karar, Siyasi Partiler Kanunu m.11 uyarınca Erbakan'ın parti üyesi ve dolayısıyla genel başkan olarak kalmasına hukuki engel doğurdu; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 29 Aralık 2003'te Saadet Partisi'ne yazı göndererek üyeliğin sonlandırılmasını istedi. Erbakan, partiye kapatma riski doğmaması gerekçesiyle 30 Ocak 2004'te hem genel başkanlıktan hem de parti üyeliğinden ayrıldı ve genel başkanlık yeniden Recai Kutan'a geçti. Kesinleşen ceza, sonraki yıllarda ev hapsi, sağlık gerekçeli ertelemeler ve 2008'de Abdullah Gül'ün affıyla sonuçlanacak sürece bağlandı ve 2003-2004 parti yönetim değişiminin doğrudan hukuki dayanağı oldu.

İhtilaflı noktalar

İddia: Kayıp Trilyon, Hazine yardımının doğrudan zimmete geçirilmesidir.
Durum: belirsiz
Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesi mahkûmiyeti 'özel evrakta sahtecilik / sahte belge' üzerine kurdu; iddianame ve karar, paranın Hazine'ye iade edilmemesi ve harcamaların sahte belgelerle gösterilmesi olgusunu ceza konusu yaptı. Kamuoyunda 'zimmet' olarak anılsa da mahkeme hükmü evrakta sahtecilikten verildi; paketteki Erbakan savunmaları ise iddiayı 'suni ve hayali isnat' olarak niteler.
İddia: Yargıtay onaması 3 Aralık 2003 değil, 2002'dedir.
Durum: yanlis
Yerel mahkeme kararı Mart 2002'de verildi; temyiz incelemesi yaklaşık 20 ay sürdü ve onama 3 Aralık 2003'te kesinleşti. Dönem basını (4 Aralık 2003) ve sonraki kronoloji (30 Ocak 2004 ayrılışının gerekçesi) bu tarihi doğrular.
İddia: Kayıp Trilyon davasındaki para Bosna yardımları için kullanılmıştır, bu yüzden ceza siyasidir.
Durum: belirsiz
Erbakan ve bazı tanık anlatıları, 1990'lı yıllarda Bosna ve diğer kanallara yapılan yardımları işaret eder (deşifre pKS9T3rpktU'da İHH ve merhamet dernekleri üzerinden 44-55 milyarlık kalemler anlatılır). Mahkeme ise Hazine yardımının partiye ait harcama belgelerinin sahte olduğuna hükmetti. Yardım iddiası ile Hazine parası aynı hukuki kalem değildir; pakette bu bağı kuran birincil belge yok.

Kaynaklar