2009 Yerel Seçimleri
29 Mart 2009
29 Mart 2009 Mahalli İdareler Seçimleri'nde Saadet Partisi, İl Genel Meclisi oylamasında yaklaşık yüzde 5 civarında oy alarak 80 belediye başkanlığı kazandı. Sonuç, Millî Görüş'ün 2001 sonrası bölünme ve 2008 ekonomik krizi gölgesinde girdiği ilk genel yerel sınavı oldu ve Saadet'in seçmen nezdindeki konumunu görünür kıldı.
Arka plan
2001'de Millî Görüş'ün AK Parti ve Saadet Partisi olarak ikiye ayrılmasından sonra Saadet, Meclis dışı kaldı. 2007 genel seçimlerinde yüzde 2,34'te kalan parti, 2008'de kapatma davası ve küresel ekonomik krizle sarsılan iktidarın karşısında yeniden alan açmayı hedefledi. Erbakan'ın siyaset yasağı Şubat 2008'de fiilen sona ermiş, sağlık sorunlarına rağmen Millî Görüş'ün onursal lideri olarak miting ve salon konuşmalarıyla Saadet'e maneviyat vurgulu bir çerçeve çizmişti. 26 Ekim 2008'de Numan Kurtulmuş'un genel başkan seçilmesiyle parti yönetimi yenilendi ve 2009 yerel seçimleri bu yeni kadronun ilk büyük sınavı olarak belirlendi. Erbakan'ın 2000'li yıllardaki söyleminde seçimleri "Saadet Partisi ve diğerleri" ikiliği üzerinden okuması, 2009 kampanyasının da fikrî omurgasını oluşturdu.
Olayın seyri
- 14 Şubat 2008Erbakan hakkındaki siyaset yasağı ve adli kısıtlılıklar fiilen ortadan kalktı; Millî Görüş lideri yeniden siyasi faaliyet yürütebilir hale geldi.
- 26 Ekim 2008Saadet Partisi 3. Olağan Kongresi'nde Numan Kurtulmuş genel başkan seçildi; Recai Kutan görevi devretti.
- Ocak-Mart 2009Seçim kampanyasında Erbakan, salon konuşmalarında 'Bu seçimlere sadece iki parti giriyor; birisi Saadet Partisi öbürü diğerleridir' ve 'Saadet bir tarafa, diğerleri bir tarafa' formüllerini tekrarladı; 'Önce ahlak ve maneviyat' vurgusunu kampanyanın merkezine yerleştirdi.
- 29 Mart 2009Türkiye genelinde mahalli idareler seçimleri yapıldı; seçmen belediye başkanları, belediye meclisleri ve il genel meclislerini seçti. Katılım yüksek seyretti.
- 29-31 Mart 2009Kesin olmayan sonuçlara göre Saadet Partisi il genel meclisi oylarının yaklaşık yüzde 5,1-5,4 bandında kaldı ve 1 büyükşehir/il belediyesi dışında 79 ilçe ve belde belediyesi olmak üzere toplam 80 belediye başkanlığı kazandığı açıklandı. Parti, genel sıralamada beşinci parti konumunda yer aldı.
- Mart-Nisan 2009Sonuçlar Millî Görüş içinde tartışmalara yol açtı; bir yanda kriz ortamında oyunu artırması olumlu yorumlandı, diğer yanda AK Parti karşısında beklenen sıçramanın gelmediği değerlendirmesi yapıldı. Tartışmalar daha sonra parti içi yenilenme sürecine zemin hazırladı.
Erbakan'ın ağzından
Hayır bu seçimlere sadece iki parti giriyor. Birisi Saadet Partisi öbürü diğerleridir.
Bak kardeşim, sakın seçim sandığı başına gittiğin zaman heyecanlanıp şaşırma. Oğuz'un şalvar gibi kağıdın üzerinde 18 tane parti işareti varsa da bunlar hiç mühim değil.
Saadet Partisi bir tarafa, diğerleri bir tarafa. Bunların içerisinde hiçbir defa önce ahlak ve maneviyat diyen var mı?
Eğer sen işsizlikten kurtulmuş, yaşanabilir bir Türkiye, yeniden büyük Türkiye, yeni bir dünya istiyorsan bu takdirde bunun partisi var, buna Saadet Partisi derler oyunu Saadet Partisi'ne vereceksin.
Son 20 beldedeki seçimlere ANAP parayla, devlet imkânlarıyla; RP de inançla girdi. Ne oldu? RP oyların yüzde 23.9`unu, DYP yüzde 21`ini aldı.
— Türkiye'nin Temel Meseleleri
Sonuç
Saadet Partisi 2009'da Meclis dışı bir parti olarak oy oranını 2007'ye göre iki katın üzerine çıkardı ve 80 belediyede yerel iktidar elde etti; ancak büyükşehirlerde ve genel sıralamada AK Parti'nin gerisinde kaldı. Sonuç, parti içinde 'oy artışı başarı mı, büyük sıçrama neden gelmedi' tartışmasını başlattı ve 2010-2011'deki kongreler krizine giden sürecin ilk verisi oldu. Millî Görüş belediyeciliği iddiası sınırlı bir ölçekte de olsa yeniden sahada görünür hale geldi.
İhtilaflı noktalar
Durum: belirsiz
YSK kesin sonuçlarında hesaplama kapsamına göre farklı oranlar çıkıyor: İl Genel Meclisi oylarında %5,16-5,20; tüm belediye başkanlığı ve meclis oylarının ağırlıklı ortalamasında %5,4 civarı raporlanıyor. Sitedeki %5,37 bu aralığın içinde ve yuvarlama/izah farkından kaynaklanıyor; kaynağı aynı YSK verisi.
Durum: belirsiz
Kaynaklar 65, 71 ve 80 gibi farklı sayılar veriyor; fark büyükşehir/il/belediye meclisi-belde ayrımından ve itiraz sonrası düzeltmelerden kaynaklanıyor. YSK ilçe-belediye bazlı toplama göre 80 yaygın kabul gören derlemedir.
Kaynaklar
- YSK 29 Mart 2009 Mahalli İdareler Genel Seçimi Kesin Sonuçları (İl Genel Meclisi ve Belediye Başkanlığı cetvelleri) (birincil)
- Türkiye'nin Temel Meseleleri - Necmettin Erbakan (birincil)
- Anadolu Ajansı - Saadet Partisi 3. Olağan Kongresi haberi (26 Ekim 2008) (ikincil)
- Hürriyet / NTV - 29 Mart 2009 yerel seçim sonuçları derlemesi (ikincil)