Konya'dan Bağımsız Milletvekili

12 Ekim 1969

Adalet Partisi'nden adaylığı veto edilince Konya'dan bağımsız aday olan Necmettin Erbakan, 12 Ekim 1969 genel seçiminde milletvekili seçilerek Meclis'e girdi. 'Bağımsızlar Hareketi' adıyla anılan bu çıkış, Millî Görüş'ün parlamentoda temsilinin başlangıcı oldu.

Arka plan

1967-1969'da Odalar Birliği Sanayi Dairesi Başkanlığı ve ardından TOBB Başkanlığı yapan Erbakan, yerli sanayiyi koruma için ithal kotalarını millî sanayiden yana düzenlemek istedi; Genel Sekreterlik ve İdare Heyeti kararlarını değiştirdi, yetki elinden alındı. Erbakan bu mücadeleyi 'AP zihniyeti ile mücadele' olarak tarif eder. Siyasî hakkın artık Meclis'te korunması gerektiğini görünce Adalet Partisi'ne adaylık için müracaat etti; parti içinde ittifakla veto edildi. Erbakan bu veto başvurusunu bilerek yaptığını, amacının AP'nin yapısını ve tavrını millete göstermek olduğunu söyler. Veto üzerine Konya merkezli bağımsız adaylık yolu seçildi; 1969 seçimlerinde yurdun muhtelif yerlerinde Millî Görüş'ü temsil eden 18 bağımsız aday sahaya çıktı.

Olayın seyri

• 1967-1968Erbakan, Odalar Birliği Sanayi Dairesi Başkanlığı ve ardından TOBB Genel Sekreterliği/TOBB Başkanlığı görevlerinde ithal kotalarını yerli imalatı koruyacak şekilde düzenlemeye çalıştı; kararları Genel Sekreterlik ve İdare Heyeti tarafından değiştirildi, son olarak kotaların hazırlanma yetkisi Odalar Birliği'nden alındı.
• 1969 yazıErbakan Adalet Partisi'ne milletvekili adaylığı için müracaat etti; parti içinde ittifakla veto edildi. Erbakan, veto edilme nedenini AP'nin yapısını ve tavrını göstermeyi istemesi olarak açıklar.
• 1969 yaz-sonbaharVeto üzerine Konya'dan bağımsız adaylık kararı verildi. 'Bağımsızlar Hareketi' olarak anılan bu dönemde Millî Görüş'ü temsilen yurdun muhtelif yerlerinde 18 bağımsız aday gösterildi.
• 12 Ekim 1969Genel seçim yapıldı; Erbakan Konya'dan bağımsız milletvekili seçilerek Meclis'e girdi. Böylece Millî Görüş ilk defa TBMM'de temsil edildi (Erbakan'ın kitabında tarih 14 Ekim 1969 olarak anılır).
• 22 Ekim 1969TBMM 14. dönem çalışmalarına başladı; bağımsız milletvekili olarak Meclis'e katılan Erbakan, kısa süre sonra Millî Nizam Partisi'nin kuruluş hazırlıklarına yöneldi (MNP 26 Ocak 1970'te kuruldu).

Erbakan'ın ağzından

Böylece 14 Ekim 1969'da Milli Görüş ilk defa TBMM'de temsil edildi.

— Davam

Önce Konya'dan bağımsız aday olduk ve ardından da Milli Nizam Partisi'ni kurduk.

— Türkiye'nin Temel Meseleleri

Ben AP'ye müracaat ettiğimde neden ittifakla veto edildim? Çünkü AP'nin yapısını, tavrını göstermesini istiyordum.

— Türkiye'nin Temel Meseleleri

Bu AP'nin "milli görüş" sahibi olmadığını belgelemek, göstermek için de oraya müracaat ettik.

— Türkiye'nin Temel Meseleleri

Sonuç

Konya'dan bağımsız milletvekilliği, Millî Görüş'ün çok partili hayatta ilk kez Meclis'te temsil edilmesi anlamına geldi. Erbakan'ın ifadesiyle 1969'a gelindiğinde milletin bağrından fışkıran Millî Görüş, bu seçimle parlamento zeminine taşındı. 'Bağımsızlar Hareketi' kısa süre sonra Millî Nizam Partisi'nin (26 Ocak 1970) kuruluşuna giden yolu açtı; Konya, sonraki on yıllar boyunca Millî Görüş siyasetinin merkezlerinden biri olarak anıldı.

İhtilaflı noktalar

Kaynaklar

• Necmettin Erbakan - Davam (birincil)
• Necmettin Erbakan - Türkiye'nin Temel Meseleleri (birincil)
• 1969 Genel Seçim Sonuçları (YSK resmî sonuçlar) (birincil)
• TBMM Albümü ve Tutanak Dergisi - 14. Dönem (birincil)
• STV - Necmettin Erbakan Kimdir (video özeti, anlatı için) (ikincil)