Millî Nizam Partisi (MNP) Kuruldu

26 Ocak 1970

Necmettin Erbakan ve 17 arkadaşı 26 Ocak 1970'te merkezi Ankara'da olmak üzere Millî Görüş'ün ilk partisi Millî Nizam Partisi'ni kurdu. Parti, 14 Ekim 1969'da bağımsız adaylarla Meclis'e giren Bağımsızlar Hareketi'nin siyasî çatıya dönüşmesiydi. Kuruluş beyannamesinin Necip Fazıl Kısakürek tarafından kaleme alındığı aktarılır.

Arka plan

1954'te Gümüş Motor'un kuruluşundan beri yerli sanayiyi koruma mücadelesi veren Erbakan, 1960'larda Odalar Birliği'nde (TOBB Sanayi Dairesi Başkanlığı ve Genel Sekreterliği) ithalatçı zihniyetle çatıştı. İdare heyeti kararlarını değiştirmeye devam edince, ardından kotaların hazırlanma yetkisi Odalar Birliği'nden alınınca siyasi sahaya geçişten başka yol kalmadığını gördü. Bu süreçte Adalet Partisi'ne adaylık müracaatı ittifakla veto edildi; veto, AP'nin millî görüşe kapalı olduğunu göstermek için bizzat teşhir edildi. 14 Ekim 1969 seçimlerinde 18 kardeş bağımsız aday olarak Millî Görüş'ü temsil etti ve Erbakan Konya'dan bağımsız milletvekili seçilerek Millî Görüş Meclis'e girdi. Bağımsızlar Hareketi'nin ardından kalıcı bir parti çatısı ihtiyacı doğdu; bu yüzden 1969 sonbaharında Millî Nizam fikri etrafında örgütlenme başlatıldı.

Olayın seyri

Erbakan'ın ağzından

Rahmetli Eşref Edip Bey' in, MNP'yi kurduğumuzda parti merkezimizde yaptığı tarihi konuşmasındaki şu sözleri çok anlamlıdır

— Davam

Önce Konya'dan bağımsız aday olduk ve ardından da Milli Nizam Partisi'ni kurduk.

— Türkiye'nin Temel Meseleleri

Niye biz "Milli Nizam" adıyla ortaya çıktık? Çünkü sömürücü sistemin karşısında adil düzeni kurmak için ortaya çıkıyoruz. Her türlü taklitçiliğin karşısındayız.

— Türkiye'nin Temel Meseleleri

Ancak Milli Nizam, MSP ve Refah Partileri başkadır. Bunlar millî görüşün partileridir. Yani milletin bin yıllık aslına dönüşüdür.

— Türkiye'nin Temel Meseleleri

Sonuç

MNP, Millî Görüş'ün parti olarak ilk tescilli çatısı oldu ve 1969 Bağımsızlar Hareketi'ni kalıcı örgüte dönüştürdü. Kısa ömürlü oldu: 1971 Muhtırası sürecinde Anayasa Mahkemesi tarafından 20 Mayıs 1971'de kapatıldı; ardından aynı kadrolar 1972'de Millî Selamet Partisi'ni kurarak çizgiyi sürdürdü. Erbakan'ın kendi anlatısında MNP'nin misyonu 'milletin bin yıllık aslına dönüşü' ve 'sömürücü sistem karşısında adil düzen' formülüyle özetlenir; bu tanım sonraki MSP ve Refah programlarının çekirdeğini oluşturdu.

İhtilaflı noktalar

İddia: MNP kuruluş beyannamesini Necip Fazıl Kısakürek kaleme aldı
Durum: belirsiz
Sitedeki mevcut kronoloji kartı 'aktarılır' ihtiyatıyla verir. Birincil külliyatta (kitaplar/davam.txt, davam_p.txt, turkiyenin_temel_meseleleri.txt) Necip Fazıl ve beyanname/bildiri aynı bağlamda geçmiyor; harf akışı aramasında eşleşme bulunamadı. İddia ikincil kaynaklarda yaygın olsa da birincil teyidi görülmedi.
İddia: MNP'nin kuruluş günü 24 Ocak 1970'tir
Durum: yanlis
Video deşifrelerinden biri (STV 'Erbakan Kimdir', -4RZkYXjvhI, 00:39) tarihi '24 Ocak 1970' diye verir; Gemini deşifresi sayıları kulaktan yazdığı için kural gereği tarih için kullanılamaz. Görevde verilen tarih 26 Ocak 1970'tir ve paket kaynak alanındaki AYM E.S.P.1970/3 belgesi de 1970 Ocak sonunu işaret eder. 24 Ocak alternatifi birincil külliyatta geçmez.

Kaynaklar