MNP Resmî Açılış Merasimi
8 Şubat 1970
Millî Nizam Partisi, Ocak 1970 sonunda kuruluşunu tamamladıktan sonra 8 Şubat 1970'te düzenlenen resmî açılış merasimiyle fiilen faaliyete geçti. Merasim, partinin genel merkezinde yapıldı ve teşkilatlanma sürecinin başlangıcı olarak duyuruldu. Böylece 14 Ekim 1969'da bağımsız adaylarla Meclis'e taşınan Millî Görüş çizgisi, ilk kez parti teşkilatı olarak ülke sathında örgütlenmeye başladı.
Arka plan
1969'a gelindiğinde Erbakan, Gümüş Motor ve yerli sanayi hamlesinin ithalat ve damping karşısında korunamaması üzerine siyasî mücadeleye yönelmişti. Odalar Birliği Sanayi Dairesi, genel sekreterlik ve TOBB başkanlığı kademelerinde yerli üretimi korumak için aldığı kararların idare heyeti ve genel sekreterlikçe değiştirilmesi ve kotaların iktidar tarafından Odalar Birliği'nden alınması, sorunun teknik-idari değil siyasî olduğunu göstermişti. Bu şartlarda 14 Ekim 1969 seçimlerinde 18 bağımsız adayla Millî Görüş ilk kez TBMM'de temsil edildi; hemen ardından Konya'dan bağımsız adaylık tecrübesinin devamı olarak Millî Nizam Partisi kuruldu. Partinin adı, sömürücü sisteme karşı adil düzeni kurma iddiasını ve taklitçi partilerden ayrışmayı ifade ediyordu.
Olayın seyri
- 1956-1969Gümüş Motor örneğinde yerli motor üretimi damping ve ithalat baskısı altında kaldı; yerli imalatın korunması için Odalar Birliği ve TOBB kademelerinde yapılan girişimler sonuç vermeyince siyasî sahada mücadele kararı olgunlaştı.
- 14 Ekim 19691969 genel seçimlerinde Millî Görüş, 18 bağımsız adayla ülke genelinde seçime katıldı ve ilk kez TBMM'de temsil edildi.
- 26 Ocak 1970Millî Nizam Partisi'nin kuruluş dilekçesi İçişleri Bakanlığı'na verildi; parti resmen kuruldu. Külliyatta bu tarih gün-gün anlatılmıyor; kuruluşun kendisi Davam ve Türkiye'nin Temel Meseleleri'nde 'Önce Konya'dan bağımsız aday olduk ve ardından da Milli Nizam Partisi'ni kurduk' cümlesiyle özetleniyor.
- 8 Şubat 1970MNP'nin resmî açılış merasimi parti genel merkezinde yapıldı. Sitedeki mevcut kısa özetin de kaydettiği gibi parti bu merasimle fiilen faaliyete geçti ve teşkilatlanmaya başladı. Külliyatta merasimin saat, salon ve katılım listesi gibi teferruatı yer almıyor; paket de bu olaya özgü birincil tutanak içermiyor.
- 8 Şubat 1970 sonrasıAçılışın hemen ardından il ve ilçe teşkilatlanması başlatıldı; video anlatıda bu dönemin teşkilatlanması Bekir Küçükoğlu örneğiyle 'kuruluşundan kapatılışına kadar il başkanlığı' şeklinde anılıyor.
Erbakan'ın ağzından
Türkiye' de çok partili hayata 1946 yılında girildi.
— Davam
MNP' nin kurulması bu milletin … aslına dönmesidir.
— Davam
Milli Görüş' ün tarihi Hz. Adem (a.s.) ile başlar.
— Davam
Önce Konya`dan bağımsız aday olduk ve ardından da Milli Nizam Partisi`ni kurduk.
— Türkiye'nin Temel Meseleleri
Ancak Milli Nizam, MSP ve Refah Partileri başkadır. Bunlar millî görüşün partileridir.
— Türkiye'nin Temel Meseleleri
ve 1969 yıllarında Bağımsızlar Hareketi ile yeniden öze dönüşün, yeniden inancımıza dönüşün, yeniden inançlarımızdan kaynaklanan sistemi hayata hakim kılmak için bir mücadelenin başlangıcı oldu.
— Milli Nizam Partisi ve Bağımsızlar Hareketinin Başlangıcı
Sonuç
8 Şubat 1970 açılışıyla MNP tabelasını fiilen açtı ve teşkilatlanma seferberliği başladı. Kısa sürede il ve ilçe örgütleri kuruldu; parti, Millî Görüş'ün parti teşkilatı olarak ilk örgütlü adımını atmış oldu. Bu yapı, 12 Mart 1971 muhtırası sonrası Anayasa Mahkemesi'nce kapatılmaya (1971) kadar faaliyetini sürdürdü ve ardından Millî Selamet Partisi çizgisinin toplumsal tabanını oluşturdu.
İhtilaflı noktalar
Durum: yanlis
Partinin kuruluş dilekçesi 26 Ocak 1970'te verildi; 8 Şubat 1970 resmî açılış merasimi ve fiilen faaliyete geçiş tarihidir. İki tarih karıştırıldığında külliyattaki 'kurduk' ifadesi tek güne indirgenmiş olur.
Durum: belirsiz
kronoloji_paketler/olay_22.md'deki 34 parçanın hiçbirinde merasimin saat, salon veya katılım listesi birincil kaynakla doğrulanmıyor; Davam ve TTM yalnızca kuruluşun fikrî-siyasî gerekçesini, Eşref Edip konuşmasını ve teşkilatlanma iradesini aktarıyor.
Kaynaklar
- Erbakan, Davam (Davam, s.178-180) (birincil)
- Erbakan, Türkiye'nin Temel Meseleleri (s.16-17) (birincil)
- Video deşifresi: Milli Nizam Partisi ve Bağımsızlar Hareketinin Başlangıcı (0699Gp2oA9w) (birincil)
- AYM iddianamesi ve dönem basını — mevcut kaynak alanı (pakette zikredilen, külliyat dışı ikincil çerçeve) (ikincil)