Millî Selamet Partisi (MSP) Kuruldu

11 Ekim 1972

Millî Nizam Partisi'nin 20 Mayıs 1971'de Anayasa Mahkemesi'nce kapatılmasından sonra Millî Görüş kadrosu 11 Ekim 1972'de Ankara Valiliği'ne kuruluş dilekçesi vererek Millî Selamet Partisi'ni kurdu. Kurucu genel başkanlığı Süleyman Arif Emre üstlendi; Necmettin Erbakan'ın MNP kapatma süreci sonrası hukuki durumu netleşene kadar partiyi Emre yönetti ve Erbakan daha sonra genel başkanlığa geldi.

Arka plan

Millî Nizam Partisi 26 Ocak 1970'te kurulmuş, 14 Ekim 1969'da 18 bağımsız adayla Meclis'e giren Millî Görüş çizgisinin parti çatısı olmuştu. Parti programındaki millî-manevî değer, ağır sanayi ve adil düzen vurgusu 1970 sonbaharından itibaren laikliğe aykırılık tartışması doğurdu; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 5 Mart 1971'de kapatma davası açtı ve Anayasa Mahkemesi 20 Mayıs 1971'de MNP'yi kapattı. 12 Mart 1971 Muhtırası sonrası ara rejimde siyasi faaliyetler sıkı denetime girdi, Erbakan bir süre İsviçre'ye gitti ve kadro dağıldı. Erbakan külliyatında bu dönem "partiler başarılarından dolayı kapatılmıştır" ve Millî Görüş'ün milletin aslına dönüş olduğu teziyle yorumlanır. Ara rejimin kademeli normalleşmesiyle siyasî partilerin yeniden örgütlenmesine alan açılınca MNP kadrosu aynı fikir ve program çizgisini sürdürmek için yeni bir parti kurma yoluna gitti; hukuki riskleri yönetmek için kurucu genel başkanlık Erbakan'a değil, yakın çalışma arkadaşı Süleyman Arif Emre'ye bırakıldı.

Olayın seyri

• 26 Ocak 1970Millî Nizam Partisi Ankara'da resmen kuruldu; Erbakan'ın deyişiyle Millî Görüş hareketinin parti çatısı doğdu.
• 5 Mart 1971 — 20 Mayıs 1971Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı MNP hakkında 648 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na aykırılık iddiasıyla kapatma davası açtı; Anayasa Mahkemesi 20 Mayıs 1971'de partiyi kapattı (E.1971/1, K.1971/1). Karar 15 Haziran 1971'de Resmî Gazete'de yayımlandı.
• 1971 yazı — 1972 sonbaharıKapatma sonrası MNP kadrosu dağıldı; Erbakan bir süre yurt dışında bulundu, ara rejimde parti kurma girişimleri beklemeye alındı. 1972'de siyasi normalleşme adımlarıyla yeniden örgütlenme imkânı doğdu.
• 11 Ekim 1972MNP kadrosunun devamı niteliğindeki Millî Selamet Partisi'nin kuruluş dilekçesi Ankara Valiliği'ne verildi; parti resmen kuruldu. Kurucu genel başkanlığı Süleyman Arif Emre üstlendi, tüzük ve program Millî Nizam çizgisinin devamı olarak hazırlandı.
• 11 Ekim 1972 — 1973 başıErbakan'ın MNP kapatma dosyası sonrası hukuki ve siyasi durumu netleşene kadar partiyi Süleyman Arif Emre yönetti. Teşkilat MNP il ve ilçe kadroları üzerinden hızla yeniden kuruldu; parti "Millî Görüş'ün partileri" vurgusuyla tanıtıldı.
• 1973Hukuki engelin kalkmasıyla Erbakan MSP genel başkanlığına geldi ve 14 Ekim 1973 genel seçimlerine parti onun liderliğinde girdi. MSP 48 milletvekili ile Meclis'e dönerek Millî Görüş'ün ikinci parti tecrübesini başlattı.

Erbakan'ın ağzından

Ben doksan yaşındayım. Yetmiş yıldan beri bu milletin aslına döneceğine inandım, yazdım ve bunun mücadelesini yaptım. Şimdi madem ki bu günü yaşadım, artık bundan sonra ölebilirim. Çünkü yetmiş yıldan beri inandığım ve ileri sürdüğüm davayı bugün gerçekleşmiş olarak yaşadım. MNP'nin kurulması bu milletin aslına dönmesidir. Bundan dolayıdır ki artık, bundan sonra ölsem de gam yemem.

— Davam

Milli Görüş'ün tarihi Hz. Adem (a.s.) ile başlar.

— Davam

Ancak Milli Nizam, MSP ve Refah Partileri başkadır. Bunlar millî görüşün partileridir. Yani milletin bin yıllık aslına dönüşüdür. Onun için bu bir aksiyondu.

— Türkiye'nin Temel Meseleleri

Biz bugün hangi gaye için çalışıyorsak, 37 yıl önce de aynı gaye için yola çıktık. Gümüş Motor Fabrikası, adil düzen için kurulmuştur.

— Türkiye'nin Temel Meseleleri

Bizim partilerimizin kapatılmasına gelince bu partiler başarılarından dolayı kapatılmıştır.

— Prof. Dr. Necmettin ERBAKAN - Neden Siyaset ?

Sonuç

MSP'nin 11 Ekim 1972'de kurulması Millî Görüş'ün parti kapatma sonrası sürekliliğini sağladı; parti MNP'nin program ve kadro devamı olarak konumlandı ve "reaksiyona reaksiyon değil, aslına dönüş aksiyonu" teziyle tanıtıldı. Erbakan'ın 1973'te genel başkanlığı devralmasıyla MSP 14 Ekim 1973 seçimlerinde 48 milletvekiliyle Meclis'e girdi, 1974'te CHP ile koalisyon kurarak Kıbrıs Barış Harekâtı ve ağır sanayi hamlesi gibi icraatların ortağı oldu. Kuruluş, 1970-1971 kapatma ikliminden 1973-1974 koalisyonlarına geçişin hukuki ve örgütsel köprüsü oldu; Millî Görüş çizgisi 1980'e kadar MSP çatısı altında sürdü.

İhtilaflı noktalar

Kaynaklar

• Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Siyasi Parti Sicili — Millî Selamet Partisi kuruluş bildirimi, 11.10.1972 (Ankara Valiliği'ne sunulan dilekçe) (birincil)
• Anayasa Mahkemesi Kararı E.1971/1, K.1971/1, 20 Mayıs 1971 (MNP'nin kapatılması), RG 15 Haziran 1971 (birincil)
• Erbakan, Necmettin — Davam (MGV Yayınları, Ankara) (birincil)
• Erbakan, Necmettin — Türkiye'nin Temel Meseleleri (birincil)
• Prof. Dr. Necmettin ERBAKAN - Neden Siyaset ? (video, 00:48) (birincil)
• TBMM Arşivi — Siyasi parti kütüğü ve 1973 genel seçim sonuçları (YSK resmî sonuçları özetleri) (ikincil)
• STV — Necmettin Erbakan Milli Görüş Lideri Vefatı Sonrası 0001 Erbakan Kimdir (00:39, "1972 senesinde kurulan Milli Selamet Partisi" anlatısı — tarih için değil bağlam için) (ikincil)