MSP Resmen Kapatıldı

16 Ekim 1981

12 Eylül 1980'de faaliyetleri durdurulan Millî Selamet Partisi, 16 Ekim 1981'de Millî Güvenlik Konseyi'nin 2533 sayılı Kanunuyla diğer siyasi partilerle birlikte resmen kapatıldı. Parti tüzel kişiliği sona erdirildi, mal varlığı Hazineye devredildi ve yöneticileri hakkında açılan davalar ile 1982 Anayasası'nın geçici 4. maddesi üzerinden 10 yıllık siyasi yasak dönemi başladı.

Arka plan

12 Eylül 1980 askeri müdahalesi ile TBMM feshedilmiş, bütün siyasi partilerin faaliyetleri durdurulmuş ve genel başkanlar gözetim altına alınmıştı. 1970'ten beri Millî Nizam ve ardından Millî Selamet çizgisinde siyaset yapan Erbakan ve arkadaşları, 1974-1978 arasında üç koalisyon hükümetinde icraat yapmış, ağır sanayi hamlesi, Kıbrıs Barış Harekâtı ve İslam Konferansı üyeliği gibi adımlarla öne çıkmıştı. Darbe yönetimi Milli Görüş'ü de diğer partilerle aynı kefeye koyarak siyaseti tasfiye etmeyi hedefliyor; partilerin yeniden siyasete dönmesini uzun yıllar engelleyecek bir hukuk düzeni kurmaya hazırlanıyordu. Konya mitingi ve 12 Eylül öncesi kutuplaşma bahane edilerek MSP yöneticileri hakkında Ankara ve İzmir sıkıyönetim mahkemelerinde davalar açılmıştı.

Olayın seyri

• 12 Eylül 1980Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren liderliğindeki Millî Güvenlik Konseyi yönetime el koydu; Süleyman Demirel, Bülent Ecevit ve Necmettin Erbakan dahil parti liderleri gözaltına alındı, bütün siyasi partilerin faaliyetleri durduruldu.
• 12 Eylül 1980 – Ekim 1981Partiler kapalı ama tüzel kişilikleri askıda tutuldu. MSP yöneticileri hakkında Millî Selamet Partisi davası İzmir Askeri Mahkemesinde açıldı; Erbakan ve 33 yönetici laiklik aleyhine faaliyet iddiasıyla yargılanmaya başladı.
• 16 Ekim 1981 sabahıMGK, 52 sayılı kararına dayanarak 2533 sayılı 'Siyasi Partilerin Feshedilmesine Dair Kanun'u çıkardı. Kanunun 1. maddesi ile Millî Selamet Partisi dahil faaliyetleri durdurulmuş bütün siyasi partiler resmen kapatıldı, mal varlıkları ve arşivleri Hazineye devredildi.
• 16 Ekim 1981 sonrasıKapatma ile birlikte Erbakan'ın siyasi faaliyet yasağı fiilen başladı. Aynı gün yayımlanan bildiri ile yeni parti kurulması da yasaklandı; siyasete dönüş ancak MGK'nın izin vereceği yeni partiler eliyle mümkün olacak şekilde kurgulandı.
• 1981 – 1983MSP davası sürdü. Erbakan ve yöneticiler İzmir'de tutuklu ve tutuksuz yargılandı. Yargılama 1983'te beraatle sonuçlandı; ancak 1982 Anayasası 9 Kasım 1982'de halkoyuna sunulup kabul edilince geçici 4. madde uyarınca haklarında dava açılmış parti yöneticilerine 10 yıl siyaset yasağı getirildi.

Erbakan'ın ağzından

Milli Selamet Partisi dönemi baştan sona kadar milletimize yapılan büyük hizmetlerle doludur.

— Davam

Milli Selamet Partisi yöneticileri için bu 4. maddedeki tahditler, söz konusu olamaz.

— Türkiye'nin Temel Meseleleri

Bizim partilerimizin kapatılmasına gelince bu partiler başarılarından dolayı kapatılmıştır.

Bu 12 Eylül mahkemelerinden beraat etti kendisi. … Milli Selamet Partisi kapandı o dönemde. Milli Selamet Partisi kapandıktan sonra kendisine siyasi yasak getirdiler.

Sonuç

16 Ekim 1981 kapatmasıyla MSP'nin tüzel kişiliği sona erdi; parti arşivi ve malları Hazineye geçti. Erbakan ve arkadaşları beraat etmelerine rağmen 1982 Anayasası geçici 4. maddesi nedeniyle 10 yıl siyaset dışı bırakıldı. Yasaklı dönemde Erbakan ilmi çalışmalarına yöneldi, Millî Görüş tabanı dağıldı gibi görünse de 1983'te kurulan Refah Partisi ile aynı kadro yeniden örgütlendi; yasak 6 Eylül 1987 referandumuyla kalkınca Erbakan fiilen siyasete döndü ve 1990'larda Refah'ın yükselişi bu kapatmanın doğurduğu mağduriyet ve süreklilik üzerinden inşa edildi.

İhtilaflı noktalar

Kaynaklar

• 2533 sayılı Siyasi Partilerin Feshedilmesine Dair Kanun, Resmi Gazete 17494, 16 Ekim 1981 (birincil)
• MGK Kararı No:52, 16 Ekim 1981 — Siyasi partilerin feshi (birincil)
• 1982 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Geçici Madde 4 (birincil)
• Necmettin Erbakan — Davam (birincil)
• Necmettin Erbakan — Türkiye'nin Temel Meseleleri (birincil)
• TBMM — Siyasi partilerin kapatılması ve 12 Eylül süreci kronolojisi (ikincil)