Beraat

1983 / 1985

Askerî Yargıtay'ın MSP davasında verilen hükmü bozmasının ardından yapılan yeniden yargılamada Necmettin Erbakan ve arkadaşları beraat etti. Bozma sonrası gelen beraat, 12 Eylül sonrası siyasî yasakların sürdüğü dönemde Millî Görüş'ün yeniden siyaset sahnesine dönüşünün hukukî zeminini oluşturdu.

Arka plan

12 Eylül 1980 askerî müdahalesinin ardından Millî Selamet Partisi kapatılmış, parti yöneticileri hakkında Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı Askerî Mahkemesi'nde TCK 163 ve Siyasi Partiler Kanunu'na muhalefet iddialarıyla dava açılmıştı. Erbakan yaklaşık 9 ay tutuklu kaldıktan sonra tutuksuz yargılanmaya devam etmişti. İlk yargılamada verilen mahkûmiyet hükmü Askerî Yargıtay denetimine götürülmüş; bozma kararı üzerine dava yeniden görülmesi gereken bir aşamaya dönmüştü. 1983'te askerî mahkemedeki savunmalar bu sürecin en yoğun safhasını oluşturuyordu.

Olayın seyri

• 1980-09-1212 Eylül askerî müdahalesi sonrası Millî Selamet Partisi kapatıldı; Erbakan ve parti yöneticileri hakkında askerî savcılıkça soruşturma başlatıldı.
• 1981Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı Askerî Mahkemesi'nde MSP davası açıldı; Erbakan Uzunada'da tutuklu kaldıktan sonra tutuksuz yargılanmaya devam etti.
• 1983Askerî Mahkeme'de esas hakkındaki savunmalar yapıldı. Erbakan, isnatların suni ve hayalî olduğunu, hiçbir delil bulunmadığını ve laikliğe aykırı hareketlerin önlenmesi için mücadele ettiklerini savundu.
• 1983Askerî Yargıtay, mahkûmiyet hükmünü bozdu; dosya yeniden yargılama için ilk derece askerî mahkemesine döndü.
• 1983 / 1985Bozma sonrası yapılan yeniden yargılama sonucunda Erbakan ve yargılanan MSP yöneticileri beraat etti. Kaynaklar beraatın kesinleşme yılını farklı veriyor.

Erbakan'ın ağzından

Savunmamız hususunda da her konunun huzurlarınızda bir kere daha teyit edilip arz edilmesine müsaade buyruldu.

— Askeri Mahkeme (1983)

Gerçekler ortaya çıkmıştır. Bu gerçekler bize yapılmış olan birtakım suni hayali isnatların vaki olmadığını değil, gerçeklerin bunların tam aksi olduğunu ispat etmiştir.

— Askeri Mahkeme (1983)

Devleti yıkmak haşa şöyle dursun, bu devletin güçlenmesi için gecesini gündüzüne katmış, kanunlar, anayasa içerisinde çalışmış insanlar olduğumuz apaçık ortaya çıkmıştır.

— Askeri Mahkeme (1983)

Laikliğe aykırılık değil, biz laikliğe aykırı hareketlerin önlenmesi için mücadele etmiş insanlar olduğumuz ortaya çıkmıştır.

— Askeri Mahkeme (1983)

Bu davanın önemi geçmişe ait bir olayın mahkemesi olmaktan ziyade, bugün ve asıl Türkiyemizin yarın için taşıdığı büyük ehemmiyetten ileriye gelmektedir.

— Askeri Mahkeme (1983)

Bu davada da elbette Türkiye Cumhuriyeti devletinin bir hukuk devleti olduğunu muhterem heyetinizin ortaya koyacağına kesinlikle inanıyoruz.

— Askeri Mahkeme (1983)

Biz fikir hürriyetine taraftarız. Bir insan şiddetle alakası olmaksızın, iyi niyetle ülkenin yararına hangi çeşit fikir söylerse söylesin, bu insana ancak teşekkür edilmesi gerekir kanaatindeyiz.

— Türkiye'nin Temel Meseleleri

Sonuç

Beraat, MSP davasının hukuken kapanmasını sağladı ancak 10 yıl siyasî yasak devam etti. Erbakan 1983'te Refah Partisi'nin kuruluşuna doğrudan katılamadı; parti Ahmet Tekdal başkanlığında kuruldu. 1987 referandumuyla yasakların kalkmasına kadar Millî Görüş siyaseti fiilen emanet kadrolarla yürüdü. Beraat, 1987 sonrası Erbakan'ın yeniden genel başkanlığa dönüşünün ve 1990'larda Refah'ın yükselişinin ön şartı oldu.

İhtilaflı noktalar

Kaynaklar

• No 354 Prof. Dr. Necmettin Erbakan, Askeri Mahkeme (1983) — duruşma kaydı (birincil)
• Türkiye'nin Temel Meseleleri — Erbakan'ın beyan ve röportaj derlemesi (birincil)
• TDV İslâm Ansiklopedisi, Necmettin Erbakan maddesi (ikincil)
• Dönem basını — Milliyet / Cumhuriyet / Yankı arşivleri (1980-1985 MSP davası haberleri) (ikincil)