Refah Partisi Türkiye'nin Birinci Partisi

24 Aralık 1995

Refah Partisi 24 Aralık 1995 genel seçiminde %21,38 oy ve 158 milletvekiliyle Türkiye'nin birinci partisi oldu. 1969'da bağımsız adaylıkla başlayan ve 1970'te Millî Nizam Partisi ile örgütlenen Millî Görüş yürüyüşü, 25 yıl sonra ilk kez bir genel seçimde sandıktan birinci çıktı. Sonuç hiçbir partiye tek başına iktidar imkânı vermedi ve altı ay süren hükümet kurma arayışlarının yolunu açtı.

Arka plan

1991 genel seçiminde Refah Partisi, Milliyetçi Çalışma Partisi ve Islahatçı Demokrasi Partisi ittifakıyla %16,88 oy alıp 62 milletvekili çıkarmış ve Meclis'e güçlü dönmüştü. 27 Mart 1994 yerel seçimlerinde %19,1 oyla İstanbul ve Ankara büyükşehir belediyeleri dahil çok sayıda belediyeyi kazanarak iktidarın en güçlü adayı hâline geldi. 1990'ların ilk yarısında DYP-SHP/CHP ve ANAP koalisyonları, yüksek enflasyon, işsizlik ve yolsuzluk tartışmalarıyla yıpranmış; seçmen nezdinde ANAP ve DYP'nin merkez sağ oyları bölmesi, soldaki DSP-CHP rekabetiyle birleşince parçalı bir tablo doğmuştu. Bu şartlarda erken seçim kararı alındı ve Millî Görüş, kuruluşundan 25 yıl sonra ilk kez birinci parti iddiasıyla sandığa gitti.

Olayın seyri

Erbakan'ın ağzından

Bilindigi gibi 24 Aralik 1995 seçimlerinden sonra ulkemizde 6 ay sureyle her turlu hukumet sekli ihtimali ayri ayri denenmis ve arastirilmistir.
Bunlardan bir sonuç alinamayacagi gorulunce Turkiye'mizin en buyuk iki partisi Refah Partisi ve Dogru Yol Partisi bir araya gelerek bir koalisyon kurmuslardir ve halkimiza ve ulkemize hizmet etmek için 54. Turkiye Cumhuriyeti Hukumetini teskil etmislerdir.
Konusmalari esnasinda cok garipsedigim bazi atmosfer icerisinde kendilerini buldum. Refah Partisi %21 kusur oy almistir ama bunun karsisinda %79'luk baska bir kutle vardir. Tabii her partisinin karsisinda boyle bir kutle var. Demokratik Sol Parti de 24 Aralik'ta %14 oy aldi, 2 Haziran'da %6 oy aldi. Onun da karsisinda %94'luk bir baska kutle var. Ne ifade eder?

Sonuç

24 Aralık 1995, Millî Görüş'ün 1969-1970'ten beri süren siyasi yürüyüşünde ilk genel seçim birinciliği oldu ve Refah Partisi'ni hükümet kurma sürecinin merkezine yerleştirdi. Parçalı Meclis tablosu hiçbir partiye tek başına iktidar vermeyince ANAP-DYP denemesi dahil koalisyon arayışları yaklaşık altı ay sürdü; sonunda 28 Haziran 1996'da Refah Partisi-DYP koalisyonuyla 54. Hükümet kuruldu ve Erbakan başbakanlık görevini üstlendi. Birincilik, Millî Görüş belediyeciliğinin 1994'te gösterdiği yükselişin genel seçime taşınması olarak okundu ve bir yıl sonra 28 Şubat sürecinin siyasal zeminini de oluşturdu.

İhtilaflı noktalar

İddia: Refah Partisi %21,38 ile tek başına iktidar çoğunluğu kazandı
Durum: yanlis
RP 158 milletvekiliyle birinci parti oldu ancak 550 sandalyeli Meclis'te çoğunluk eşiği 276 idi; tek başına iktidar için yeterli değildi, koalisyon zorunluydu.
İddia: 1995 seçiminde katılım %85,2 değil daha düşük/yüksek idi
Durum: belirsiz
YSK kesin sonuçlarında katılım %85,18-%85,2 aralığında verilir; kaynaklar ondalık yuvarlama nedeniyle küçük farklar gösterir, esas oran %85 civarıdır.

Kaynaklar