Fazilet Partisi Kuruldu
17 Aralık 1997
Refah Partisi'ne açılan kapatma davası sürerken Millî Görüş kadroları siyasetsiz kalmamak için tedbir aldı. Fazilet Partisi 17 Aralık 1997'de Av. İsmail Alptekin başkanlığında İçişleri Bakanlığı'na verilen kuruluş dilekçesiyle kuruldu. Bir ay sonra Refah'ın kapatılmasıyla FP, Millî Görüş'ün yeni yasal çatısı hâline geldi.
Arka plan
28 Şubat 1997 MGK kararı ve ardından yaşanan siyasî baskı, Refah-Yol Hükûmeti'ni yıpratmıştı. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş, 21 Mayıs 1997'de Refah Partisi'nin laiklik karşıtı eylemlerin odağı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'nde kapatma davası açtı. Dava süreci ve medyadaki kapatma beklentisi, 18 Haziran 1997'de Başbakan Erbakan'ın istifasıyla hızlanan siyasî belirsizlikle birleşti. Daha önce Milli Nizam Partisi (1971) ve Milli Selamet Partisi (1980) kapatılmış, her kapatma sonrası Millî Görüş aynı kadro ve programla yeni bir parti kurarak yoluna devam etmişti. RP yöneticileri de Anayasa Mahkemesi'nden çıkması muhtemel kapatma kararında siyaset yasağı ve mal varlığı devri gibi sonuçlara karşı kadroların ve teşkilatın boşlukta kalmaması için yedek parti hazırlığını 1997 sonbaharında başlattı. Bu strateji, parti kapatmayı etkisizleştiren bir hayatta kalma refleksi olarak görülüyordu.
Olayın seyri
- 21 Mayıs 1997Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş, Refah Partisi hakkında Anayasa Mahkemesi'nde kapatma davası açtı; iddianamede RP'nin laiklik ilkesine aykırı eylemlerin odağı olduğu öne sürüldü.
- Eylül–Kasım 1997Kapatma beklentisi güçlenirken RP yönetimi, teşkilatın ve milletvekillerinin siyasetsiz kalmaması için yeni parti kuruluş hazırlıklarını başlattı; çekirdek kadro ve tüzük çalışmaları yürütüldü.
- 17 Aralık 1997Fazilet Partisi (FP), kurucu genel başkan Av. İsmail Alptekin başkanlığında İçişleri Bakanlığı'na verilen dilekçeyle resmen kuruldu. Bakanlık tesciliyle parti tüzel kişilik kazandı ve teşkilatlanma için yasal süreç başladı.
- 18 Aralık 1997 – 10 Ocak 1998Kuruluşun hemen ardından il ve ilçe teşkilatları için görevlendirmeler yapıldı; RP'li kadrolar fiilen FP'ye yönlendirildi, ancak RP milletvekilleri hukuken RP'de kalmaya devam etti.
- 16 Ocak 1998Anayasa Mahkemesi RP'yi kapattı ve 6 yönetici hakkında 5 yıl siyaset yasağı getirdi. Kararın ardından çok sayıda RP milletvekili ve teşkilat mensubu FP'ye katıldı; Recai Kutan kısa süre sonra genel başkanlığa getirildi.
Erbakan'ın ağzından
Parti demek; inanç demektir, düzen demektir, nizam demektir.
— Türkiye'nin Temel Meseleleri
Biz bugün hangi gaye için çalışıyorsak, 37 yıl önce de aynı gaye için yola çıktık. Gümüş Motor Fabrikası, adil düzen için kurulmuştur.
— Türkiye'nin Temel Meseleleri
Bu çalışmalar, sadece düşünce boyutunda da kalmamış, 1974-1978 arasında kurmuş olduğumuz Üç Hükümette ve 1996-1997 yıllarında kurduğumuz 54. Cumhuriyet Hükümeti'nde Ekonomide Milli Çözüm esasları uygulanmaya konmuştur.
— Davam
Biz fikir hürriyetine taraftarız. Bir insan şiddetle alakası olmaksızın, iyi niyetle ülkenin yararına hangi çeşit fikir söylerse söylesin, bu insana ancak teşekkür edilmesi gerekir kanaatindeyiz.
— Türkiye'nin Temel Meseleleri
Sonuç
FP'nin RP kapatılmadan bir ay önce kurulmuş olması, 16 Ocak 1998'de verilen kapatma kararının doğuracağı siyasî boşluğu önledi. RP'nin mal varlığı ve teşkilat birikimi büyük ölçüde FP'ye aktarıldı; seçmen tabanı ve milletvekilleri yeni çatı altında toplandı. FP, 1999 genel seçimlerinde en yüksek oyu alarak birinci parti oldu ve 2001'de kendisi de kapatılana kadar Millî Görüş'ün yasal temsilcisi olarak kaldı. Bu döngü, parti kapatmanın Millî Görüş hareketini tasfiye etmediğini, aksine her kapatma sonrası aynı kadro ve programla yeniden yapılanma pratiğini pekiştirdiğini gösterdi.
İhtilaflı noktalar
Durum: yanlis
Kurucu genel başkan İsmail Alptekin'dir. Erbakan, RP davasında siyaset yasağı riski nedeniyle kurucu listesinde yer almadı; partiyi dışarıdan yönlendirdi.
Durum: yanlis
FP, kapatma kararını engelleme değil, kapatma sonrası kadroların siyasetsiz kalmaması için tedbir olarak kuruldu; AYM süreci ayrı ve bağımsız yürüdü.
Durum: belirsiz
Bazı ikincil kaynaklar hazırlık toplantısını 12 Aralık olarak verir; resmî tescil ve İçişleri Bakanlığı kaydı 17 Aralık 1997'dir. Kuruluş dilekçesi ile ilk basın açıklaması tarihleri karıştırılmaktadır.
Kaynaklar
- İçişleri Bakanlığı – Siyasi Partiler Sicil Kaydı: Fazilet Partisi kuruluş tescili, 17.12.1997 (birincil)
- Anayasa Mahkemesi Kararı – RP Kapatma, E.1997/1 K.1998/1, 16.01.1998 (birincil)
- Davam – Necmettin Erbakan (birincil)
- Türkiye'nin Temel Meseleleri – Necmettin Erbakan (birincil)
- Fazilet Partisi – Vikipedi madde (kuruluş 17 Aralık 1997, kurucu İsmail Alptekin) (ikincil)
- TBMM Albümü ve Yasama Dönemi kayıtları (FP grubu oluşumu, 1998) (ikincil)