Recai Kutan FP Genel Başkanı
14 Mayıs 1998
Refah Partisi'nin 16 Ocak 1998'de kapatılması ve Necmettin Erbakan'a getirilen 5 yıl siyasî yasak sonrası Milli Görüş hareketinin Meclis'teki adresi Fazilet Partisi oldu. 17 Aralık 1997'de kurulan partinin 14 Mayıs 1998'deki 1. Olağan Kongresi'nde Erbakan'ın isteğiyle aday olan Recai Kutan, Abdullah Gül'ün karşısında genel başkanlığa seçildi. Kutan dönemi, yasaklı Erbakan'ın istişarî rolünü koruduğu bir emanetçi genel başkanlık olarak yürüdü.
Arka plan
28 Şubat 1997'deki MGK ve sonrası, Refah-Yol hükümetinin 30 Haziran 1997'de istifası ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş'ın açtığı kapatma davası Milli Görüş'ü yedek parti arayışına itti. Fazilet Partisi 17 Aralık 1997'de İsmail Alptekin genel başkanlığında kuruldu; kadrosu büyük ölçüde RP milletvekili ve teşkilatından oluşuyordu. Anayasa Mahkemesi 16 Ocak 1998'de RP'yi laikliğe aykırı eylemlerin odağı olduğu gerekçesiyle kapattı ve aralarında Erbakan'ın da bulunduğu 6 yöneticiye 5 yıl siyaset yasağı getirdi. Yasak ve kapatma sonrası FP, TBMM'deki en büyük grup olarak kaldı ancak yeni bir genel başkana ihtiyaç doğdu. Erbakan'ın 1960'lardan beri yol arkadaşı Recai Kutan — Gümüş Motor, MSP dönemi ve DSİ/İmar-İskan bakanlıklarında GAP ve Keban gibi altyapı projelerini bizzat sahada tespit etmiş bir isim — hareket içinde mutabakat figürü olarak öne çıktı. 14 Mayıs 1998 kongresi hem bu ihtiyacı karşılamak hem de partinin kapatma sonrası yönünü oylamak için toplandı.
Olayın seyri
- 17 Aralık 1997Fazilet Partisi kuruldu; kuruluş dilekçesi İçişleri Bakanlığı'na verildi. Kurucu Genel Başkan İsmail Alptekin oldu. Parti program ve tüzüğü Milli Görüş çizgisini devam ettirdi.
- 16 Ocak 1998Anayasa Mahkemesi RP'yi kapattı (E.1997/1, K.1998/1). Erbakan dahil 6 kişiye 5 yıl siyaset yasağı getirildi. Kapatma kararının Resmî Gazete yayımı ile milletvekillikleri düştü, parti malvarlığı Hazine'ye geçti.
- Şubat–Nisan 1998Yasaklı RP kadrosu ve milletvekillerinin büyük bölümü FP çatısına geçti. Meclis'teki FP grubu ana muhalefet rolünü üstlendi. Partide kongre hazırlığı başladı; genel başkanlık için Recai Kutan ve Abdullah Gül isimleri öne çıktı.
- 14 Mayıs 1998 sabahFazilet Partisi 1. Olağan Büyük Kongresi Ankara Atatürk Spor Salonu'nda toplandı. Divan teşekkülünün ardından genel başkan adaylıkları kesinleşti: Recai Kutan (Erbakan'ın da isteğiyle) ve Abdullah Gül.
- 14 Mayıs 1998 öğleden sonraGenel başkanlık oylamasında Recai Kutan seçildi ve FP'nin ikinci genel başkanı oldu. Kutan kürsüde birlik mesajı verdi; parti yönetimi Erbakan'la istişare kanallarını açık tutacağını belirtti.
Erbakan'ın ağzından
O kap da kebanda bir Recai Kutan'ın bir fehim adağın merkeplerle dolaşarak yol olmayan yerlerde tespit ettiği projelerdir.
— Erbakan: GAP ve Keban, Recai Kutan ve Fehim Adak'ın Projesidir. 1991
Allah şu Recai Kutan'dan razı olsun. Çünkü tarihi bir söz söyledi. Dedi ki ya ben bu AKP yöneticilerine hayret ediyorum. Bunlar bizim dünkü arkadaşlarımız. Aynı insanlar mı bunlar sahiden yahu?
— Prof.Dr.Necmettin Erbakan; Hidayetin Kararırsa Ne Olur?
Hiç şok mok olmadık. Bunların hepsini baştan beri biliyorduk.
— Siyonizmin Milli Görüş İçerisine Yerleştirdiği 'Yenilikçi Hareket'!
Daha önce de ifade etmiştim. Bu kabir kararlardan bir tek sonuç çıkar. O da refah inancının tek başına iktidarı.
— Önce Ahlak ve Maneviyat | Necmettin Erbakan
Sonuç
Kutan'ın 14 Mayıs 1998'de genel başkan seçilmesiyle Fazilet Partisi, kapatılan RP'nin Meclis'teki devamı olarak yasama faaliyetini sürdürdü ve 18 Nisan 1999 genel seçimine bu kadroyla girdi. Emanetçi genel başkanlık formülü, yasaklı Erbakan'ın il ve ilçe teşkilatları nezdinde istişarî etkisini koruduğu bir yönetim üretti; ancak 1999 yerel/genel seçimlerinin ardından partide 'gelenekçi–yenilikçi' ayrışması derinleşti. Bu fay hattı 14 Mayıs 2000'deki 1. Olağanüstü Kongre'de yeniden Kutan–Gül yarışına, oradan da FP'nin 22 Haziran 2001'de kapatılması ve hareketin Saadet ile AK Parti'ye bölünmesine giden yolu açtı. 14 Mayıs 1998 tercihi bu bakımdan FP'nin kısa ömrünü ve bölünmenin zeminini belirleyen dönüm noktalarından biri oldu.
İhtilaflı noktalar
Durum: yanlis
FP 17 Aralık 1997'de İsmail Alptekin kurucu genel başkanlığında kuruldu; Kutan 14 Mayıs 1998'deki 1. Olağan Kongre'de ikinci genel başkan olarak seçildi. Kurucu–seçilmiş ayrımı parti sicili ve kongre kayıtlarında açıktır.
Durum: belirsiz
Resmî yetkiler ve imza Kutan ve FP organlarındaydı; gayri resmî istişare ve yönlendirmenin varlığı dönemin aktörleri ve gazeteler tarafından aktarılır ancak kararların kimin iradesiyle alındığını gösterecek birincil tutanak yoktur. Sitedeki mevcut metnin 'perde arkasından yönlendirdi' ifadesi bu aktarımı özetler, hukuki bir vekâleti ispatlamaz.
Durum: belirsiz
Video deşifresi e6cZ6E-KTOg'da soru 'Sayın Kutan'ı aday oldu sizin de isteğinizle ve karşısında Abdullah Gül çıktı' der; Erbakan cevabında 'Hiç şok mok olmadık. Bunların hepsini baştan beri biliyorduk' diyor ancak Gül'ün adaylığının kime rağmen olduğu konusunda net bir birincil beyan vermiyor.
Kaynaklar
- AYM Kararı E.1997/1 (Siyasî Parti Kapatma) K.1998/1, 16.01.1998 — Refah Partisi'nin kapatılması; Resmî Gazete 22.02.1998 (birincil)
- TBMM Albümü ve FP Grup Kayıtları (20. Dönem) — FP'nin Meclis'teki grup devamlılığı (birincil)
- Video deşifresi e6cZ6E-KTOg — 'Siyonizmin Milli Görüş İçerisine Yerleştirdiği Yenilikçi Hareket' (Erbakan'ın Kutan/Gül yarışına dair beyanı) (birincil)
- Video deşifresi _hfUdXgWMhA — 'GAP ve Keban, Recai Kutan ve Fehim Adak'ın Projesidir' (Erbakan'ın Kutan'a dair sözü) (birincil)
- Video deşifresi Zaol68MJEJ0 — 'Hidayetin Kararırsa Ne Olur?' (Erbakan'ın 'Allah şu Recai Kutan'dan razı olsun' sözü) (birincil)
- Milliyet Gazetesi, 15.05.1998 — 'Fazilet'in başı Kutan' (1. Olağan Kongre haber ve sonuç) (ikincil)
- Hürriyet Gazetesi, 15.05.1998 — FP Kongresi haberleri (ikincil)