Almanya'ya Gönderildi — RWTH Aachen

1951

1951'de İTÜ Makine Fakültesi Motorlar Kürsüsü asistanı Necmettin Erbakan, üniversite tarafından ilmî araştırma için Aachen Teknik Üniversitesi'ne (RWTH Aachen) gönderildi. DVL Araştırma Merkezinde Prof. Schmidt ile çalıştı; bir buçuk yılda biri doktora olmak üzere üç tez hazırlayıp Alman üniversitelerinde geçerli doktor unvanını aldı. Harp sonrası Almanya'nın Ruhr ağır sanayisini yerinde görmesi ve Deutz'ta motor araştırmalarına katılması, sonraki “Millî Ağır Sanayi” fikrinin ilk kıvılcımı oldu.

Arka plan

Erbakan 1948 yazında İTÜ Makine Fakültesi'nden mezun olup aynı yıl Motorlar Kürsüsü'nde asistanlığa başlamıştı. 1944'te Yüksek Mühendis Mektebi'nden dönüşen İTÜ, yeni üniversite kanunuyla asistanlara yeterlik/doktora yolu açmış; Erbakan da kürsüde yeterlik tezindeki başarısıyla dikkat çekmişti. Türkiye dış yardımları montaj ve tüketime harcarken sanayi teçhizatını ithal ediyor, ağır sanayi hamlesi tartışması yeni başlıyordu. Almanya ise İkinci Dünya Savaşı'ndan yeni çıkmış, neredeyse ayakta bina kalmamış ama teknik üniversiteleri ve DVL gibi araştırma merkezleriyle yeniden kalkınma arayışındaydı. Bu iki şart birleşince İTÜ, başarılı asistanını araştırmalar yapmak üzere Aachen'e gönderdi.

Olayın seyri

Erbakan'ın ağzından

1951 yılında Üniversite tarafından Almanya' daki Aachen Teknik Üniversitesine ilmi araştırmalar yapmak üzere gönderildim.

— Davam

Alman Ordusu için araştırma yapan DVL Araştırma Merkezinde Profesör Schmidt ile birlikte çalıştık. Bir buçuk yıllık bu çalışma sürecinde bir tanesi doktora tezi olmak üzere üç tez hazırladık. Alman üniversitelerinde geçerli olan doktor unvanını burada aldık.

— Davam

Bu tezler Alman Ekonomi Bakanlığının dikkatini çekince, bizden motorların daha az yakıt yakmaları konusunda bir rapor hazırlamamız istendi.

— Davam

Almanya İkinci Dünya Savaşı'ndan yeni çıkmıştı. Neredeyse ayakta tek bir bina bile yoktu.

— Davam

Bütün bu çalışmalar, Almanya-Ruhr sahasında gördüğüm fabrikalar, Türkiye'de de ağır sanayi hamlesi başlatılması fikrinin bizdeki ilk kıvılcımları oldu.

— Davam

1951 yılından itibaren yeniden kalk alırken Almanya'da hile yaşadık Bendeniz Almanya'da tank motorları üzerinde çalışırken bir takım fevkalâde.

— Video deşifresi — 2XHzNAFArjI

Sonuç

Aachen dönemi Erbakan'a Alman doktor unvanını, yanmalı motorlarda (özellikle dizel püskürtme ve tutuşma) uluslararası yayın ve Deutz gibi sanayi kapılarını, ayrıca Ruhr ağır sanayisini yerinde görme imkânı kazandırdı. Kendi anlatımıyla bu gözlemler, Türkiye'de ithal ikamesi yerine 'tamamen yerli' motor ve ağır sanayi kurma kararlılığını pekiştirdi; 'Milli Ağır Sanayi' fikri Milli Görüş'ün en önemli hedeflerinden biri olarak bu dönemde kökleşti ve 1956'da Gümüş Motor'a giden yolu açtı. Teknik başarı, Almanya'da kalması için sonraki yıllarda yapılan cazip tekliflerin de dayanağı oldu.

İhtilaflı noktalar

İddia: 1951-1953'te Leopard tankının motorunu geliştirdi / Leopard tank motorunun ateşleme sistemini yeniden düzenledi
Durum: belirsiz
Erbakan Davam s.6'da Deutz Umum Müdürü Prof. Dr. Flats'ın Leopard tanklarının motorlarıyla ilgili araştırmalar için davet ettiğini ve Leopard motorunun donma sorununun ateşleme sistemi düzenlemesiyle çözülmeye çalışıldığını yazar. Leopard 1 programı ise literatürde Kasım 1956'da başlayan ve motoru MTU MB 838 olan bir programdır (standart ikincil kaynaklar); 1951-53'te 'Leopard' adıyla bir tank yoktu. Erbakan'ın kastettiği araç, o yıllarda geliştirilen Alman zırhlı araç motorlarının geriye dönük olarak 'Leopard' diye anılması olabilir; ya da hatıranın dili güncellenmiştir. Olayın çekirdeği (Deutz'ta tank motoru araştırması) birincil kaynakta var, ancak 'Leopard' etiketi tarih uyuşmazlığı taşır.
İddia: Aachen'de kalma süresi ve tez sayısı (bir buçuk yıl ve üç tez)
Durum: dogru
Bilgi Erbakan'ın kendi kaleminden gelir (Davam s.5). İkincil kaynaklar (TDV İA, Erbakan Vakfı) süreyi aynen tekrarlar; Erbakan Vakfı bir yerde '1951-1953' aralığını verir ki bu iki yıla yakın olup 'bir buçuk yıl' ifadesiyle yaklaşık uyumludur. Abartı yönünde çelişen birincil kaynak yok.
İddia: DVL'nin adı ve statüsü (Alman Ordusu için araştırma yapan merkez)
Durum: dogru
Erbakan DVL'yi 'Alman Ordusu için araştırma yapan DVL Araştırma Merkezi' diye anar (Davam s.5). Tarihî kurum Deutsche Versuchsanstalt für Luftfahrt'tır (DVL, 1912 kuruluşlu havacılık araştırma kurumu); harp sonrası dönemde Deutsche Luftfahrt Forschung adıyla da anılır. İsim varyantları ikincil kaynaklarda farklı yazılsa da kurum aynıdır.

Kaynaklar