Doktora: Dizelde Tutuşmanın Matematiği
Mart 1953
Erbakan, Aachen'de bir buçuk yılda biri doktora olmak üzere üç tez hazırladı ve Alman üniversitelerinde geçerli doktor unvanını aldı. "Dizel Motorlarda Püskürtülen Yakıtın Nasıl Tutuştuğunun Matematiksel İzahı" başlıklı doçentlik tezi bilim dergilerinde yayımlanınca o tarihte Almanya'nın en büyük motor fabrikası olan DEUTZ tarafından Leopard tank motorları üzerine araştırma başmühendisliği için davet edildi. Çalışma, püskürtülen yakıtın yanma-tutuşma sürecini matematik modelle açıklama girişimiydi.
Arka plan
Erbakan 1948 yazında İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Fakültesinden mezun olur olmaz aynı fakültenin Motorlar Kürsüsünde asistanlığa başladı. Liseyi 1937-1943 arasında İstanbul Erkek Lisesinde birincilikle bitirip doğrudan ikinci sınıftan başladığı İTÜ'de motor kürsüsünde kalması, onu Türkiye'de ağır sanayinin temel ihtiyacı olan motor bilgisine yöneltti. Üniversite 1951'de onu ilmi araştırmalar için Almanya'daki Aachen Teknik Üniversitesine gönderdi. Almanya İkinci Dünya Savaşı'ndan yeni çıkmıştı; neredeyse ayakta tek bina kalmamıştı, Ruhr havzasındaki ağır sanayi ayakta kalmaya çalışıyordu. Aachen'de DVL (Deutsche Versuchsanstalt für Luftfahrt / Alman kaynaklarında Deutsche Luftfahrt Forschung diye anılan) araştırma merkezinde dönemin harp sanayi araştırmalarının merkezindeki Prof. Schmidt ile çalışma imkânı buldu. Bu bir buçuk yıllık yoğun çalışma, hem doktorasını hem de ardından yakıt ekonomisi ve dizelde tutuşma üzerine tezlerini üretti; Almanya'da ağır sanayi hamlelerini ve fabrika örgütlenmesini yerinde görmesi, sonraki yıllarda savunacağı yerli motor ve ağır sanayi fikrinin ilk kıvılcımı oldu.
Olayın seyri
- 1948 yazıİstanbul Teknik Üniversitesi Makine Fakültesinden mezun oldu; aynı üniversitenin Makine Fakültesi Motorlar Kürsüsünde asistan olarak göreve başladı.
- 1951Üniversite tarafından ilmi araştırmalar yapmak üzere Almanya'daki Aachen Teknik Üniversitesine gönderildi; Alman Ordusu için araştırma yapan DVL Araştırma Merkezinde Profesör Schmidt ile birlikte çalışmaya başladı.
- 1951-1953 (bir buçuk yıllık süreç)Bu süreçte biri doktora tezi olmak üzere üç tez hazırladı; Alman üniversitelerinde geçerli doktor unvanını burada aldı.
- 1952-1953Tezleri Alman Ekonomi Bakanlığının dikkatini çekti; Bakanlık motorların daha az yakıt yakması konusunda rapor istedi. Bu arada "Dizel Motorlarda Püskürtülen Yakıtın Nasıl Tutuştuğunun Matematiksel İzahı" konulu doçentlik tezini hazırladı; tez bilim dergilerinde yayımlandı.
- 1953 (tez neşrinden sonra)Tezin yayımlanması üzerine o tarihte Almanya'nın en büyük motor fabrikası olan Deutz Motor Fabrikalarının Umum Müdürü Prof. Dr. Flats, Leopard tanklarının motorlarıyla ilgili araştırmalar yapmak üzere Erbakan'ı fabrikaya davet etti; doktora tez konularıyla ilgili olduğu için araştırma başmühendisliği teklif edildi.
- 1953DEUTZ'ta kendisine aktarılan beklenti, II. Dünya Savaşı'nda Rusya'da yakıtı donup çalışmayan Alman tanklarının aksine en zor hava şartlarında donmadan çalışacak ateşleme sistemi geliştirmekti. NATO için Sibirya'da donmayacak, Afrika'da kaynamayacak ve benzin, mazot, ispirto, zeytinyağıyla çalışabilecek motor fikri anlatıldı; Amerikan, Bosch (Alman) ve Loranj enjektörleriyle üçlü deneyler planlandı ve yaklaşık 6 ay geliştirme çalışması yürütüldü. Aynı dönemde Alman Ekonomi Bakanlığının Ruhr sahasındaki fabrikaları inceleyen heyetine de katıldı.
- Mart 1953 ve sonrası (İstanbul'a dönüş)Aachen'deki tez ve DEUTZ araştırmalarının ardından Türkiye'ye döndü. Külliyattaki video biyografi anlatısı 1953'te 27 yaşında doçentlik sınavını vermek üzere İstanbul'a döndüğünü aktarır (tarih iddiası video deşifresinden olduğu için bu dosyada rakam/tarih kaynağı sayılmadı); Davam anlatısı ise doktora ve doçentlik tez çalışmalarını Almanya'da bitirdikten sonra Prof. Schmidt ile füze ve Leopard tank motoru araştırmalarını yürüttüğünü teyit eder.
Erbakan'ın ağzından
1951 yılında Üniversite tarafından Almanya'daki Aachen Teknik Üniversitesine ilmi araştırmalar yapmak üzere gönderildim.
— Davam
Alman Ordusu için araştırma yapan DVL Araştırma Merkezinde Profesör Schmidt ile birlikte çalıştık.
— Davam
Bir buçuk yıllık bu çalışma sürecinde bir tanesi doktora tezi olmak üzere üç tez hazırladık.
— Davam
Alman üniversitelerinde geçerli olan doktor unvanını burada aldık.
— Davam
Bu tezler Alman Ekonomi Bakanlığının dikkatini çekince, bizden motorların daha az yakıt yakmaları konusunda bir rapor hazırlamamız istendi.
— Davam
"Dizel Motorlarda Püskürtülen Yakıtın Nasıl Tutuştuğunun Matematiksel İzahı" konulu doçentlik tezimizi hazırladık.
— Davam
Tezin bilim dergilerinde yayımlanması üzerine o tarihte Almanya'nın en büyük motor fabrikası olan Deutz Motor Fabrikalarının Umum Müdürü Prof. Dr. Flats tarafından Leopard tanklarının motorlarıyla ilgili araştırmalar yapmak üzere bu fabrikaya davet edildik.
— Davam
Leopard tank motorları inkişaf bakımından teknik problemleri çok güç olan sorunlu bir motor idi.
— Davam
Amerikalılar benzin kullanır. Biz mazot kullanırız. Benzinle de çalışacak, mazotla da çalışacak, ispirto ile de çalışacak, zeytinyağıyla da çalışacak. Yeni ordunun motorları böyle motorlar olacak.
— Davam
Sonuç
Aachen'de doktor unvanı ve yayımlanmış dizel tutuşma tezi, Erbakan'ı Alman ağır sanayinin merkezine taşıdı: DEUTZ'ta Leopard motorlarının ateşleme sistemi üzerine araştırma başmühendisliği, Ruhr fabrikalarını yerinde inceleme heyeti ve ağır sanayi örgütlenmesini görme imkânı. Bu birikim, Türkiye'ye dönüşte önce İstanbul'da doçentlik sürecine, ardından 1956-1960 arasında Gümüş Motor ile yerli motor hamlesine giden yolun fikrî ve teknik eşiği oldu. Erbakan, Davam'da Almanya'da kaldığı sürede ağır sanayi hamlelerini ve faaliyetlerini bizzat gördüğünü ve bunun Türkiye'de ağır sanayi başlatma fikrinin ilk kıvılcımları olduğunu söyler. Tezin matematik yaklaşımı (yanmanın üstel/zincirleme reaksiyon olarak modellenmesi) sonraki yıllarda faiz ve sosyal olaylar için kurduğu üstel fonksiyon benzetmelerinde de iz bırakmıştır.
İhtilaflı noktalar
Durum: yanlis
Leopard 1 programı Kasım 1956'da başlatıldı, ilk prototipleri 1960'ta denendi; seri tankın motoru MTU Friedrichshafen üretimi MB 838 CaM 500'dür. Erbakan ise 1953-1954'te Türkiye'ye dönmüştü. Davam'da anlatılan, 1953'te DEUTZ'ta Leopard tank motorlarının inkişafındaki ateşleme/enjektör problemleri üzerine araştırma başmühendisliği ve yaklaşık 6 ay geliştirme çalışmasıdır; bir tank motorunun bütünüyle geliştirilmesi değildir.
Durum: yanlis
Davam s.5-6 açıkça ayırır: bir buçuk yılda hazırlanan üç tezden bir tanesi doktora tezidir ve doktor unvanı bununla alınmıştır; ardından Alman Ekonomi Bakanlığı raporu istenmiş ve bu arada bu başlıkla doçentlik tezi hazırlanmıştır. Başlık Davam'da tırnak içinde doçentlik tezi diye geçer. Yayımlanma ve DEUTZ daveti doçentlik tezine bağlanır.
Durum: belirsiz
İddia sitedeki mevcut kart metninde 'aktarılır' kaydıyla yer alıyor. Davam'da DEUTZ'ta araştırma başmühendisliği ve DVL'de çalışma anlatılır ancak 'ilk Türk' iddiası Erbakan'ın kendi kaleminde geçmez. Bu öncelik iddiasını doğrulayacak Alman personel arşivi veya bağımsız kaynak taranmadı; tek başına kurum anlatısı veya ikincil biyografi yeterli değildir.
Durum: dogru
Davam s.6'da 'Tezin bilim dergilerinde yayımlanması üzerine' ifadesi ve bunun üzerine DEUTZ daveti anlatılır. Dergilerin künye bilgisi (hangi dergi, cilt/sayı) Davam'da verilmez ve külliyatta taranan kitaplarda künyeye rastlanmadı.
Kaynaklar
- Necmettin Erbakan, Davam, s.5-6, s.6, s.11-12, s.126-127 (Erbakan'ın kendi kalemiyle Aachen, DVL, doktor/doktoratez, dizel tutuşma tezi, DEUTZ ve Leopard anlatısı) (birincil)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, 'Erbakan, Necmettin' maddesi (ikincil)
- RWTH Aachen University — University Archives / Hochschularchiv (Aachen Teknik Üniversitesi doktora kayıtları; olay_08 külliyatında künye bulunamadı, arşiv çevrim içi taramaya açık değil) (ikincil)
- KHD / Deutz AG — Şirket tarihi (Deutz Motor Fabrikaları'nın o dönemde Almanya'nın en büyük motor fabrikası olduğu bilgisinin kurumsal tarih anlatısı) (ikincil)